Wtorek, 21 luty 2017 r.
Eleonory, Lenki, Kiejstuta
wyszukaj na stronie:   
You need to upgrade your Flash Player This is replaced by the Flash content.
Ty, o Panie, z radością i miłością powracasz, aby podnosić tych, którzy Cię obrażają, podczas gdy ja nie przynoszę ulgi i szacunku temu, kto mną wzgardził.

Św. Jan od Krzyża
1% podatku dla Caritas Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego ORDYNARIAT POLOWY WP na FACEBOOK
Polecamy
2014-04-08
O kobietach w czasopiśmie misyjnym „Chiny dzisiaj”

Rola kobiety w społeczeństwie, nie tylko w aspekcie religijnym – to temat ciągle aktualny, niezależnie od tego, w jakim kraju spełnia ona swoją rolę jako matka, nauczycielka, żona, siostra czy córka. Jednak w zależności od danego kraju, obyczajów i prawa tam panującego jej rola może być ograniczana. Takim krajem jest m.in. Chińska Republika Ludowa. Czasopismo CHINY DZISIAJ wydawane kwartalnie porusza to zagadnienie, a jako że miesiąc marzec można nazwać miesiącem większej uwagi –- poświęconej kobietom - pochylmy się i my nad ich trudami napotkanymi na drodze działalności religijnej. O. Piotr Adamek SVD w słowie od redakcji wprowadził nas w klimat tej tematyki zaznaczając, że w tradycyjnym chińskim społeczeństwie relacje między kobietami, a mężczyznami były ograniczane wieloma zakazami. Uniemożliwiało to misjonarzom bezpośrednią pracę misyjną wśród kobiet. Wówczas przychodziły im z pomocą poświęcone Bogu katechistki, które odegrały niezastąpioną rolę w organizacji życia religijnego w tym wielkim kraju misyjnym.

S. Theresia Zhang Sufang w obszernym artykule nawiązującym do powyższej tematyki na samym początku zaznacza, jak niewiele jasnych odpowiedzi na zadawane pytanie o rolę kobiety w chińskim kościele uzyskiwała od pytanych sióstr zakonnych i księży - jako że rola kobiety w Chinach ograniczała się „tylko” do troski o rodzinę i dom. Pragnąc zmierzyć się z tą krzywdzącą dla kobiet tezą, z tym większą determinacją postanowiła przeanalizować, zrozumieć i opisać role kobiet w chińskim Kościele katolickim.

W oparciu o szczegółową analizę historyczną trzech ważnych okresów chińskiego Kościoła tj. do XVII, XIX i XX wieku, wybrała z każdego okresu kobiety, na przykładzie których opisała ich role w Kościele chińskim.

Powszechna historia Kościoła daje wiele przekazów na temat roli kobiety, wskazując na ich znaczenie w przekazywaniu wiary swoim dzieciom i wnukom, w każdym okresie, mimo prześladowań, wojen, dyskryminacji. A w Chinach? O ile w społeczeństwie archaicznym, przedkonfucjańskim, kobiety posiadały wysoką rolę w społeczeństwie, o czym świadczył kult postaci żeńskich, to konfucjanizm ograniczył społeczną rolę matki i żony do posłuszeństwa i poddaństwa swoim mężom. Zasadniczo kobiety nie uczestniczyły w życiu publicznym, ale … czy aby na pewno? Analizując życie trzech katolickich kobiet, żyjących w różnych epokach, zauważymy potwierdzający się, odwieczny fakt, że nie da się ograniczyć woli kobiety w dążeniu do upragnionego celu …

Wiek XVII w historii Chin to okres, kiedy przybywali tam pierwsi misjonarze. Ograniczana, wcześniej wspomniana rola kobiet nie pozwalała misjonarzom na głoszenie Ewangelii kobietom, dlatego też dobrym rozwiązaniem było ewangelizowanie mężczyzn, którzy z kolei przekazywali Ewangelię swoim kobietom. Organizacja życia religijnego kobietom, które już przyjęły wiarę napotykała też na pewne trudności. W Europie, w tym czasie kobiety wspólnie uczestniczyły w nabożeństwach z mężczyznami, w Chinach, niestety nie. Dlatego też misjonarze organizowali osobne domy modlitw dla kobiet. Mimo trudności wiara się szybko rozprzestrzeniała pośród kobiet, i to z różnych warstw społecznych. W roku 1648 chrzest przyjęła „oficjalna” matka cesarza – Helena, „rodzona” matka cesarza Maria i żona cesarza – Anna. Helena napisała list do papieża Innocentego X, w którym prosiła o pokój dla Chin i o nawrócenie cesarza.

Tak powstawał młody Kościół katolicki w Chinach, do którego rozwoju szczególnie przyczyniła się Kandyda Xu (1607-1680). Wychowywana przez matkę, pobożną chrześcijankę, została osierocona w 14 roku życia. Wydano ją za mąż za niewierzącego mężczyznę, który przyjął wiarę chrześcijańską na dwa lata przed śmiercią. Po śmierci męża Kandyda całkowicie poświęciła się służbie Bogu i Kościołowi. W rodzinie męża słynęła jako cnotliwa kobieta i prawdziwa misjonarka. Wszyscy synowie (ośmiu) przyjęli chrzest i otrzymali od matki wspaniale wykształcenie. Modliła się w intencji niechrześcijańskiej rodziny żony najstarszego syna, w efekcie czego, i synowa, i jej bracia, i dalsi krewni zostali ochrzczeni. Kandyda wspierała również misjonarzy, którym brakowało podstawowych rzeczy do życia. Haftowała ze służącymi wyroby, sprzedawała je, gromadząc w ten sposób środki do utrzymania kapłanów. Bardzo często, mimo iż nie było to w zwyczaju, Kandyda często podróżowała z jednym ze swoich synów, gubernatorem do różnych prowincji Chin. Podczas tych podróży pomagała wielu wspólnotom chrześcijańskim będącym w potrzebie. Na terenie dzisiejszej metropolii Szanghaj, która jest jej ojczyzną, zainicjowała budowę 35 kościołów, wśród których znajduje się kościół w Sheshan. Z własnych oszczędności wspierała grupy kościelne, które opiekowały się dziećmi, niepełnosprawnymi, prześladowanymi i cierpiącymi. Wybudowała dom, w którym znalazło miejsce wiele niechcianych dzieci, ratując im życie. W owych czasach częstym zjawiskiem było zabijanie dzieci przez własnych rodziców, którzy nie byli w stanie ich wyżywić. Kandyda otaczała się towarzystwem podobnych kobiet, z którymi razem spotykała się na modlitwie w Kościele, odwiedzała chorych w pobliskich wioskach. Były to prekursorki „matki chińskiego kościoła”, bez których szerzenie wiary byłoby o wiele trudniejsze.

Pierwsza połowa XIX wieku to kryzys polityczny i gospodarczy w Chinach. Dochodzi w tym czasie do prześladowań misjonarzy, wielu z nich zostało zmuszonych do opuszczenia kraju. Mimo to działalność misyjna nie ustaje. Znaczną część tej działalności Kościoła katolickiego przejęły właśnie kobiety. Z uwagi na wspomniany wyżej fakt, iż kobiety nie mogły razem z mężczyznami wspólnie uczestniczyć w modlitwach, zajęły się one katechezą matek, żon i dzieci. Jedne zajmowały się nauczaniem katechizmu, inne, nazywane „czcigodnymi misjonarkami” miały za zadanie udzielać sakramentu chrztu umierającym dzieciom. Jednak pewna grupa kobiet była szczególnie aktywna i odegrała w tamtym trudnym okresie ważną rolę dla Kościoła katolickiego w Chinach. Były to w dowolnym tłumaczeniu, „kobiety czyste” czyli poświęcone Bogu dziewice. Według reguł z XVIII w. miały one prowadzić życie w odosobnieniu i pozostawać w domu, później jednak z inicjatywy francuskiego kapłana Jean Martin Moye postanowiono zaangażować je do pracy misyjnej. W roku 1803 synod w Sichuan zatwierdził reguły dziewic poświęconych Bogu, a w 1832 zostały potwierdzone przez Kongregację Rozkrzewiania Wiary. Jedne z nich dalej prowadziły życie kontemplacyjne, inne podjęły się działań misyjnych. Wśród nich wyróżniała się Agata Lin (urodzona w katolickiej rodzinie w 1817 roku). W tym samym roku, z powodu wiary zamknięto do więzienia jej ojca na trzy lata. Mimo, że zaplanowano jej małżeństwo, kiedy jeszcze była maleńkim dzieckiem, ona zdecydowała się zostać Bogu poświęcona dziewicą. Rodzice, jako pobożni chrześcijanie uszanowali ten wybór. Posłana do szkoły, która została zamknięta z powodu prześladowań, przenosi się do innej, gdzie kontynuuje naukę. W wieku 25 lat złożyła śluby oddania się Bogu. Po śmierci ojca powraciła w rodzinne strony, gdzie nawraca ludzi na chrześcijaństwo, obejmuje prowadzenie szkoły dla dziewcząt. Na początku 1854 roku została aresztowana i skazana na śmierć pod zarzutem przynależności do grupy religijnych spiskowców. Razem z innymi chińskimi kobietami, w roku 1909, Agata została ogłoszona błogosławioną przez papieża Piusa X, a 1 października 2000 roku papież Jan Paweł II ogłosił ją święta.

Kobiety w XIX w., szczególnie Bogu poświęcone dziewice były prawdziwymi filarami wiary, którą okupiły własnym życiem. W tych czasach było też wiele innych kobiet, które zostały męczennicami, a których imiona zostały zapomniane. Do dziś są one wzorem dla późniejszych chrześcijanek i sióstr zakonnych.

Wiek XX przynosi wielkie zmiany polityczne, ale kobiety w dalszym ciągu kontynuują swoją pracę dla budowania wiary katolickiej Chinach. Kościół rozwija się dość szybko, choć w czasie rewolucji kulturalnej kościoły pozamykano, a wszelka działalność religijna została zakazana. Mimo to, kobiety pozostają aktywne i potajemnie, w obliczu zagrożenia dalej prowadzą grupy modlitewne. Po zakończeniu rewolucji kulturalnej, to kobiety pierwsze powróciły do kościołów, sprzątały, stroiły ołtarze, pomagały kapłanom. Rozwój przemysłu powodował, że coraz więcej mężczyzn opuszczało swoje wioski, one zaś opiekowały się pozostałymi członkami rodzin. W latach osiemdziesiątych zaczęły powstawać nowe zgromadzenia zakonne. Po dzień dzisiejszy siostry udzielają się w parafiach, przedszkolach, szkołach, szpitalach, nie sposób wymienić wszystkie miejsca gdzie posługują, a rola ich w życiu naszym jest nieoceniona. Autorka artykułu o kobietach angażujących się w życie religijne w Chinach zwróciła uwagę na Zgromadzenie Ducha Świętego Pocieszyciela, którego sama jest członkinią, a którego członkinią była również s. Agnieszka Zhang (ur.12.1915 r.). Wychowywana w głębokiej wierze pragnęła zostać siostrą zakonną i w 1940 r. wstąpiła do w/w Zgromadzenia. Z powodu choroby s. Agnieszka zmuszona była powrócić do domu, a w międzyczasie Zgromadzenie Ducha Świętego Pocieszyciela zostało rozwiązane. Nie tracąc ducha misyjnego s. Agnieszka udawała się w różne rejony Chin, by głosić Ewangelię. Kiedy wybuchła rewolucja kulturalna, została aresztowana w 1967 r. i traktowana ze szczególnym okrucieństwem. Takie słowa dawały jej pocieszenie: „Jezus wiele za nas wycierpiał, dlaczego ja nie mogę trochę pocierpieć?”. Po roku 1980 s. Agnieszka została zrehabilitowana i powróciła do pracy misyjnej, skupiając się jednocześnie na odnowieniu Zgromadzenia. Pokonując trudy życia codziennego i biedę, doprowadziła do tego, że w 1988 roku 21 sióstr złożyło pierwsze śluby zakonne. Te same siostry z kolei misjonowały we wspólnotach i organizacjach, a w ciągu dziesięciu lat otworzyły własny szpital, klinikę, warsztat krawiecki i organizowały warsztaty religijne. W dniu śmierci s. Agnieszki 29 września 2003 r. Zgromadzenie liczyło ponad sto sióstr. Oto przykład roli kobiety w czasie rewolucyjnych przemian i odnowy Kościoła.

W osobnym artykule w części historycznej kwartalnika Chiny Dzisiaj, znajdujemy obszerne opracowanie dotyczące wspomnianych wyżej dziewic katechistek i ich znaczącej roli w ewangelizacji. Autor opracowania Kang Zhijie, opisuje w nim początki rekrutowania przez misjonarzy kobiet katechistek. Była to odpowiedź, na trudności jakie napotykali europejscy misjonarze na początku XIV w. wynikające z zakazu przebywania w jednym miejscu z kobietami. Ponieważ kobiety zamężne były zobligowane obowiązkami domowymi, jedynie niezamężne kobiety katechistki mogły uczyć inne kobiety wiary. Autor opisuje w swoim opracowaniu zasady ich rekrutacji: „nauczycielki należy wybrać spośród najlepszych i najbardziej zdolnych dziewic (....) kobiety katechistki muszą mieć ukończone przynajmniej 36 lat”. Można więc wnioskować, że były one swego rodzaju elitą we wspólnocie dziewic. Otrzymały odpowiedni poziom edukacji i stanowiły dobry przykład do naśladowania.
Z biegiem lat powoływano i zakładano w wielu diecezjach specjalne szkoły lub ośrodki formacyjne dla dziewic katechistek. Pod koniec XIX wieku we wszystkich diecezjach istniały szkoły przygotowujące dziewice katechistki do głoszenia Ewangelii, często przy pomocy sióstr zakonnych z Europy. Dziewice katechistki były pomostami między misjonarzami
i wierzącymi kobietami, nauczycielkami dzieci, działały charytatywnie. Przeważnie pracowały na terenach wiejskich, służąc kobietom i dzieciom w najniższej warstwie społeczeństwa.
Czasy współczesne to bardziej systematyczna formacja katechistów, coraz bardziej doceniana i niezbędna. Wyrażając uznanie dla pracy misyjnej kobiet, papież Benedykt XV na początku XX wieku zachęcał samotne kobiety do służby Kościołowi i społeczeństwu.

W obecnej dobie polityki reform i otwarcia, rola tych kobiet na nowo ożywia życie Kościoła. Bez ich oddania nie można sobie wyobrazić duszpasterstwa. Reasumując, rola kobiet w życiu religijnym społeczeństwa, we wszystkich jego dziedzinach, od najmniejszej komórki społecznej, jaką jest rodzina, po szkoły, wspólnoty, szpitale i wiele innych była tak znacząca, że gdyby ich nie było, być może nie byłoby chrześcijaństwa w Chinach. Kobieta, jako matka, żona, siostra jest w stanie znosić ból, nędzę, upokorzenie, by pomagać innym.

Biuletyn Chiny Dzisiaj wydawany jest kwartalnie przez Komisję Episkopatu Polski ds. Misji, Polską Prowincję Zgromadzenia Słowa Bożego oraz Polską Prowincję Chrystusa Króla Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego i poświęcony jest problematyce religii w Chinach ze szczególnym uwzględnieniem chrześcijaństwa, a zwłaszcza Kościoła katolickiego w ChRL.

Danuta Berezowska
 
ORDYNARIAT-FB
Nasza Służba 03/2017
Informator
Diecezji Polowej

Copyright © Kuria Polowa WP 2004 - 2017
ul. Tokarzewskiego-Karaszewicza 4; 00-911 Warszawa 62
tel. c. (0-22) 826-05-68; w. 261-87-31-93; fax c. (0-22) 826-93-37
e-mail: opwp@ron.mil.pl;