Wtorek, 26 wrzesień 2017 r.
Cypriana, Justyny, Łucji
wyszukaj na stronie:   
You need to upgrade your Flash Player This is replaced by the Flash content.
Dobry Bóg daje mi prawie wszystko to, o co Go proszę, jeśli tylko nie proszę dla siebie.

Św. Proboszcz z Ars
1% podatku dla Caritas Ordynariatu Polowego Wojska Polskiego ORDYNARIAT POLOWY WP na FACEBOOK
Biskup Polowy Józef GAWLINA

Biskup Polowy Wojska Polskiego gen. dyw. arcybiskup Józef Gawlina (1933-1964)
Józef Feliks Gawlina urodził się 18 listopada 1892 r. w Strzybniku pod Raciborzem na Śląsku, w zaborze pruskim. Języka polskiego uczył się w domu rodzinnym, a pisania z modlitewnika, jeszcze przed pójściem do szkoły powszechnej. Po ukończeniu szkoły ludowej w Strzybniku podjął naukę w gimnazjum w Raciborzu, gdzie należał do nielegalnych uczniowskich kół naukowych, w których Polacy doskonalili język i zgłębiali historię ojczystą. Wyróżniając się wynikami w nauce oraz żarliwą religijnością, zwrócił na siebie uwagę ks. Jana Brandysa, który zasugerował zdolnemu uczniowi podjęcie studiów teologicznych, przekonując, że polski lud na Śląsku potrzebuje polskich księży. Nim jednak przyszły biskup polowy podjął studia teologiczne, jego działalność w nielegalnych uczniowskich kołach naukowych - a zwłaszcza posiadanie książek polskich stała się powodem jego usunięcia ze szkoły. Po usunięciu z gimnazjum w Raciborzu kontynuował naukę w gimnazjum w Rybniku na Górnym Śląsku, gdzie mimo przykrych doświadczeń nadal działał w nielegalnych uczniowskich kołach naukowych, przewodnicząc polskiemu kółku gimnazjalnemu, tam też w marcu 1914 r. otrzymał świadectwo dojrzałości. W październiku 1914 podjął studia teologiczne na uniwersytecie we Wrocławiu, które w kwietniu 1915 r., zostały przerwane mobilizacją do armii pruskiej i wysłaniem go na front do Francji, gdzie został w listopadzie tegoż roku ranny. Z powodu odniesionej rany został odesłany do Wrocławia, gdzie pełnił służbę pomocniczą w garnizonie wrocławskim. Korzystając ze względnej swobody kontynuował przerwane studia. We wrześniu 1917 r. ponownie został jednak wcielony do jednostki liniowej i wysłany na front bliskowschodni, gdzie w październiku 1918 r. dostał się w okolicach Damaszku do niewoli brytyjskiej. Zwolniony z niewoli w listopadzie 1919 r. powrócił do Wrocławia, gdzie kontynuował dwukrotnie przerywane studia, które ukończył w lipcu 1920 r. Po odbyciu rocznego alumnatu 19 czerwca 1921 otrzymał święcenia kapłańskie i został skierowany do pracy na Śląsku. Pracę duszpasterską rozpoczął w parafii Dębieńsko, potem duszpasterzował w parafii Tychy. Po przeniesieniu w lipcu 1924 r. do Katowic, został mianowany sekretarzem generalnym Ligi Katolickiej Administracji Apostolskiej Górnego Śląska (od 1925 r. diecezji śląskiej), pozostając na tym stanowisku do marca 1927 r. W tym też okresie pełnił ponadto obowiązki redaktora tygodnika katolickiego: „Gościa Niedzielnego” W marcu 1927 r. mianowany został kierownikiem Biura Prasowego Episkopatu Polski. Realizując uchwałę Episkopatu Polski, założył Katolickie Biuro Prasowe (późniejsza Katolicka Agencja Prasowa), którego był pierwszym dyrektorem w okresie maj1927 – styczeń 1929 Pełniąc obowiązki dyrektora jednocześnie studiował na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie w czerwcu 1928 r. otrzymał stopień magistra teologii, po czym w grudniu tego roku został przez papieża Piusa XI mianowany prałatem. W marcu 1929 r. wrócił do Katowic na stanowisko kierownika diecezjalnej Akcji Katolickiej. Po dwóch latach pracy na stanowisku kierownika diecezjalnej Akcji Katolickiej w lipcu 1931 r. został mianowany proboszczem największej parafii robotniczej na Górnym Śląsku pod wezwaniem św. Barbary w Królewskiej Hucie (Chorzów). Wytężoną pracę duszpasterską w środowisku robotniczym przerwała nominacja papieża Piusa XI, który 14 lutego 1933 r. mianował ks. J. Gawlinę biskupem polowym Wojska Polskiego. Sakrę biskupią otrzymał z rąk Prymasa Polski, Augusta Hlonda, 19 marca 1933 r. w Kościele św. Barbary w Królewskiej Hucie. Urząd Biskupa Polowego objął po złożeniu przysięgi wojskowej na Zamku Królewskim w Warszawie 29 marca 1933 r. otrzymując jednocześnie stopień gen.dyw. WP. Ingres do głównego kościoła garnizonowego w Warszawie odbył się 9 kwietnia 1933 r. W latach 1933-1939 dał się poznać jako świetny kaznodzieja i propagator kultury katolickiej. Po wybuchu wojny 1 września 1939 r. pozostał w Warszawie, którą opuścił na rozkaz Naczelnego Wodza, marszałka Edwarda Śmigłego-Rydza, w nocy z 6 na 7 września udając się w ślad za nim do Brześcia nad Bugiem, następnie do Łucka, gdzie podczas nalotu niemieckiego lotnictwa 11 września zostaje ranny odłamkiem bomby. Dnia 18 września 1939 r., wobec agresji bolszewickiej na Polskę, w obliczu bezpośredniego zagrożenia przekroczył granicę rumuńską. Po krótkim pobycie w Bukareszcie, 5 października przybył do Rzymu, gdzie złożył papieżowi Piusowi XII m.in. „Opis pogańskich metod walki wroga”. Papież 12 października odnowił jego jurysdykcję dla wszystkich żołnierzy polskich. Po odnowieniu jurysdykcji udał się do Francji, po przyjeździe do Paryża 18 października 1939 r. podjął ponownie obowiązki Biskupa Polowego organizujących się Polskich Sił Zbrojnych. Na mocy dekretu Prezydenta Rzeczypospolitej Władysława Raczkiewicza z 21 grudnia 1939 r. został mianowany członkiem I Rady Narodowej RP, w której pozostał aż do jej rozwiązania 3 września 1941 r. Po klęsce Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii, gdzie pełnił swój urząd od 25 czerwca 1940 r. Po zawarciu w lipcu 1941 r. umowy Sikorski -Majski wizytował polskie ośrodki wojskowe w ZSRR na stepach Kirgizji i Uzbekistanu, a po wyjściu armii organizującej się pod dowództwem gen.dyw. Władysława Andersa z ZSRR w Iraku, Palestynie, Egipcie oraz w Wielkiej Brytanii. W 1942 r. założył na Bliskim Wschodzie drukarnię i wydawnictwo biskupa polowego (przekształcone po wojnie w Katolicki Ośrodek Wydawniczy Veritas w Londynie). W bitwie pod Monte Cassino uczestniczył jako kapelan liniowy, pracując w Sanitarnym Ośrodku Ewakuacyjnym. Z polecenia bp. Gawliny został założony na Monte Cassino polski cmentarz wojenny, a po bitwie atlantyckiej cmentarz w Loreto. Po zakończeniu działań wojennych II wojny światowej, został 5 czerwca 1945 r. mianowany ordynariuszem Polaków przebywających w Niemczech. Urząd biskupa polowego Polskich Sił Zbrojnych na uchodźstwie sprawował do 1947, kiedy to został zdemobilizowany. Natomiast w jego jurysdykcji pozostali nadal emigranci i uchodźcy polscy poza krajem. W 1947 r. założył w Rzymie Instytut Wydawniczy Hosianum oraz zorganizował Centralny Ośrodek Emigracji Polskiej i Polski Instytut Historyczny. W 1949 r. został opiekunem emigracji na całym świecie z siedzibą w Rzymie, a w 1957 mianowano go arcybiskupem. Podczas Soboru Watykańskiego II pełnił funkcję sekretarza komisji dla biskupów i diecezji. Dzięki inicjatywie abp. Gawliny została wybudowana kaplica polska w podziemiach Bazyliki św. Piotra. Ponadto abp Gawlina powołał i przewodniczył Światowemu Komitetowi Obchodów Tysiąclecia Chrztu w Polsce. Brał udział w tworzeniu polskich misji katolickich w Argentynie, Brazylii, Chile, Australii, Tanzanii, RPA, Danii, Hiszpanii, Luksemburgu, Szwajcarii, Holandii i Szwecji. Często odwiedzał skupiska Polaków we wszystkich częściach świata, nawołując do zachowania dumy i poczucia tożsamości narodowej. Zmarł z dala od umiłowanej Ojczyzny, po północy z 20 na 21 września 1964 r. Uroczystości pogrzebowe odbyły się 24 września 1964 r. w Bazylice św. Wawrzyńca, tuż obok centralnego cmentarza rzymskiego na Campo Verano, dokąd po uroczystościach w bazylice przeniesiono doczesne szczątki Arcybiskupa. Tam znalazły one tymczasowe miejsce spoczynku, dopóki nie przeniesiono ich później na cmentarz żołnierzy polskich na Monte Cassino. Arcybiskup chciał być bowiem pochowany wśród polskich żołnierzy, których otaczał na wszystkich frontach II wojny światowej swoją duszpasterską opieką. Zgodnie z jego ostatnią wolą trumnę złożono w prostym żołnierskim grobie na polskim cmentarzu wojennym na Monte Cassino, u stóp ołtarza cmentarnego. Spoczywa wśród tych, z którymi walczył o wolną Polskę. Jego działalność uhonorowano szeregiem odznaczeń, między innymi: krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Monte Cassino, angielskim „Commander of British Empire”, włoską komandorią z gwiazdami, wielkim krzyżem maltańskim i wiele innych. dr Jerzy Prochwicz Literatura: P. Taras, Gawlina Feliks Józef, [w:] Encyklopedia Katolicka, t. V, Lublin 1989;kol. 897-898; Józef Feliks Gawlina Biskup Polowy Polskich Sił Zbrojnych, opr. A.K.Kunert, Warszawa 2002 i inne.

Nasza Służba 16/2017
Informator
Diecezji Polowej

Copyright © Kuria Polowa WP 2004 - 2017
ul. Tokarzewskiego-Karaszewicza 4; 00-911 Warszawa 62
tel. c. (0-22) 826-05-68; w. 261-87-31-93; fax c. (0-22) 826-93-37
e-mail: opwp@ron.mil.pl;